برنامهريزي فرهنگي يك جزء مهماش مخاطب شناسي است. آن چيزي كه آن را هوشمندانه و دقيق ميكند فقط شناخت مباني نيست. اتفاقا شناخت مخاطب، ابزارها و شرايط گاهي وقتها مهمتر است. با اخوي سخن از مخاطبشناسي تشكلهاي دانشجويي بود، خصوصا در باب مخاطب عام! مخاطبي كه عمدتا نميشناسيمش و برنامههايمان او را جلب نميكند! اين يافتههاي «نسبي»-كه طبعا تشكيكي و اختلاف پذير اند- در حوزه باور و رفتار، به قلم آمد. پس از هر «لذا» هم سعي كردم دم دستيترين نتيجه عملي آن را بنويسم تا بحث عينيتر شود، به آنها بيافزاييد يا اصلاحشان كنيد:
- به دليل وجود ساختار سنتي در خانوادهها، باور به الگوهاي ديني و حقانيت آنها همچنان وجود دارد لذا مناسبتهاي ديني مورد توجه واقع ميشوند و فرصت خوبي اند براي كار!
- به دنبال جمع سالم ميان عقبي و دنيا هستند و فايدهمندانه با موضوعات مواجه ميشوند لذا پرداختن به دغدغههايي كه فايده و ضرورت آنرا حس كنند راحت تر است.اين فايده ميتواند مادي نباشد!
- به برخي مسائل ايدئولوژيك از منظر فطري و انساني مينگرد لذا انجام امور خيريهاي و كمكرساني مورد توجه است.
- احساس را مقدم بر عقل ميدارد لذا ابزار هنر و احساس و عاطفه كاراتر است.
- محسوسات را بيشتر از معقولات پذيرفته و درك ميكند، لذا رفتار بيشتر از گفتار كارايي دارد.
- براي ارزشهاي غربي ارزش قائل است اما ارزشهاي ملي و بعضا ديني را ترجيح ميدهد لذا گفتمان خودباوري و خوداتكايي جذابيت دارد.
- مملو از مخاطرات نفساني و شهواني است لذا «تذكر» نياز مداوم اوست.
- رنگ و فضاي محيط به شدت رفتارش را جهت ميدهد لذا ايجاد فضاي مذهبي و حضور در آن مهم است.
- برخي مفاهيم عرف سنتي هنوز برايش معنادار است مانند اهميت خانواده، ناموس و... لذا محمل سرمايهگذاري و ورود اند.
- شريعتگريز اند ولي با طريقت و معرفت كنار ميآيند لذا اين خود ميتواند محمل اثبات شريعت باشد.
- خصوصا پس از انتخابات، بياعتماديشان به حاكميت افزايش يافته لذا مواضع سياسي صريح جانبدارانه حساسيتزا يا كماثرند.
پ ن:
۱. مدتي است برنامههاي "الحقيقة أين؟" و "حروف" شبكه العالم به زيبايي به نقد نظام فاسد سعودي و فرقه ضاله وهابي پرداختهاند. اساتيد روشن و آگاهي را از كشورهاي مختلف عربي و اروپايي مييابند كه هم به جستجويشان احسنت ميگويي و هم از وجود اين افراد خوشحال ميشوي!... با توجه به اوضاع و تذكر رهبري به سعودي،حج امسال، حجي متفاوت خواهد بود!
۲. جز زومهاي مكرر افراطي بر چهره بازيگر زن لبناني و برخي ديالوگها مانند جملات پلوراليستيك راننده فلسطيني، مابقي "كتاب قانون" را پسنديدم و آنرا تذكرآميز يافتم. ببينيدش!